Salgınla birlikte psikiyatrik rahatsızlıklar alevlendi

Koronavirüs salgınının bireylerde neden olduğu gerilim bozukluğu hakkında açıklamalarda bulunan Psikiyatri Uzmanı Yrd. Doç. Dr. Emre Tolun Arıcı, kıymetli tavsiyelerde bulundu.

Travma tesiri yaratıyor

Ruh sıhhati çalışanları olarak toplumsal, ekonomik ve vücut sıhhatini etkileyen tüm durumların ruhsal tesirleri olduğunu da biliyoruz. Pandeminin başından bu yana çeşitli kademelerden geçiyoruz ve ruhsal değişiklikler yaşıyoruz. Birçok bu duruma verilen sağlıklı reaksiyonlar. Lakin süreç uzadıkça ve bu kadar geniş tesirleri olan bir virüsle uğraş ederken kimi bireylerin olağanın dışında etkilenmesi de beklenen bir durumdur.

Başvuran hastalarda pandeminin yarattığı gerilime bağlı panik bozukluk, akut gerilim yansısı, travma sonrası gerilim bozukluğu, sıhhat anksiyetesi, depresyon üzere teşhislere rastlanıyor. Birinci sefer psikiyatriste gelen bireyler olduğu üzere, daha evvel var olan bozuklukların alevlendiğine de şahit oluyoruz. Pandeminin beklenmedik olması, apansız hayatımıza girmesi, hayat biçimimizde değişiklikler yapması ve belirsizliklerin fazlalığı bireylerde çaresizlik, denetim kaybı ve felaketleştirme üzere niyetleri artırıyor. Bu durum da anksiyete bozukluklarının artmasına sebep oluyor. Tıpkı vakitte mevt riski olması, ağır bakım süreçleri, entübe olma üzere ihtimallerin ömrü tehdit etmesi travma tesiri yaratıyor.

Başlangıçta akut gerilim reaksiyonu dediğimiz gerginlik, uykusuzluk, çarpıntı, titreme, aklından bu kanıları çıkaramama, felaketleştirici imajlar, iştah değişiklikleri, işlerine konsantre olamama, sonluluk, hayalde bu mevzuyla uğraşma üzere belirtiler görülebiliyor. Şayet sürece yeterli müdahale edilmezse uzayabilir, travma sonrası gerilim bozukluğu dediğimiz bozukluk ortaya çıkabilir. Koronavirüse yakalanan şahıslarda görüldüğü üzere onların yakınları, onlarla yakın temasta olan sıhhat çalışanları, televizyonda toplumsal medyada haberlere manzaralara maruz kalan öbür şahıslar de ikincil travma geliştirebilirler.

Nefes alamama telaşı görülüyor

Hastalarda karantinada yalnız kalma, bu hastalıktan ötürü ölme korkusu, nefesin tıkanacağı ve nefes açlığı çekeceği kaygısı görülüyor. Bilhassa ağır bakımda yatan hastalarda şuurun açık olması nedeniyle hem ağır bakıma hem de hastalığın tüm belirtilerine maruz kalıyor olmanın yarattığı travmalar ortaya çıkıyor. Hasta yakınlarında da hastanın yanında olamamak, kaybetme kaygısı, bulaşma bulaştırma riski üzere çaresizlik durumları görülüyor. Toplumsal izolasyon nedeniyle gereğince yardım alamamak, birtakım ailelerde iş ve maddi kayıplara da yer hazırlıyor. Pandeminin en çok etkilediği meslek kümesi kuşkusuz sıhhat çalışanlarıdır diyebiliriz. Özel kıyafetlerle, maske ile ağır tempoda dinlenmeden çalışan ve hastalara birebir temas edip, süreçlere şahit olan, dinlenemeyen, vefat riskini göze alan tüm sıhhat çalışanlarında travma sonrası gerilim bozukluğu gelişme riski yüksektir.

Ümitsizlik, karamsarlık, yardıma ulaşmamak, şahsî birtakım sosyal- ekonomik- ruhsal faktörler ve travmanın uzun sürmesi travmatik tesirin zihinde çözümlenmesini zorlaştırır. Ne kadar erken müdahale edilirse travmanın işlenmesi kolaylaşır. Her evrede farklı yaklaşmak gerekiyor. Erken periyotta inançlı ortam sağlamak, bir takviye sistemi oluşturmak kıymetli. Bu ferdi yardımlarla sağlanabileceği üzere sıhhat hizmetlerine ulaşabilmek, durumunun anlaşılması ve temelde denetimin üst kurumlarca sağlandığının bilinmesi ile de olabilir. Şikayetler sürerse bunlara ruhsal ya da psikiyatrik yardım eklemek gerekir.

Tedaviler aksatılmamalı

Maske takmak, toplumsal araya dikkat etmek, kapalı yerlerde ve konutta görüşmeler yapmamak, çok gerekmedikçe alışveriş yerleri, hastanelere gitmemek üzere koronavirüsten korunmak için önerilen kuralların uygulanması bireylerde hem denetim fikirlerini artıracak hem de inançta hissetmelerine yardımcı olacaktır. Bunun dışında gerilim idaresi için önerdiğimiz her şey burada da geçerlidir. Görüşemesek de yakınlarımızla irtibat halinde olmak, yardımlaşmak, yardım isteyebilmek, düşüncelerimizi sözel olarak tabir etmek, aile içi ilgilerimizde daha ihtimamlı olmak bunlardan kimileri.

Genel sıhhat takipleri, beslenme, nizamlı duş, hareket etmek üzere, bilhassa konutta ya da korunarak açık havada hareket gerilim idaresi için değerlidir. Meşguliyetleri sürdürmek, hobi edinmek, kitap okumak da eklenebilir. Korona virüs ile alakalı haberlere çok maruz kalmaktan kaçınılmalı, muteber kaynakları takip etmeye çalışılmalıdır. Şahısların devam eden psikiyatrik tedavileri varsa takiplerini yüz yüze ya da online halde devam etmeleri, ilaç kullanımını aksatmamaları ve terapistlerinin tavsiyelerine uymalarını öneriyoruz. Yeni başlayan şikayetlerde de kesinlikle bir psikiyatrist ile görüşüp yardım almaları gerekir.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Toplulukla İletişimde Kalın

Bir yastık'a şimdi abone olun ve Hayat Arkadaşınızıbulun!

Biryastik.Net İlk 1000 Üyesini tüm paketlerde ücretsiz olarak kabul ediyor. Bu fırsatı kaçırmayın !!!

Bir yastık’a abone olun

Bir yastık size, sizin için uygun arkadaşınızı bularak bu süreci hızlandırmanız için fırsat sunuyor.

Şimdi üye Ol

www.biryastik.net  Copyright 2020 Tüm Hakları Saklıdır. •

Üyeler Kendi yükledikleri yazı ve medyadan sorumludurlar.