Araç çubuğuna atla

Karantinada kas kaybını önlemenin 5 yolu

Global koronavirüs salgını nedeniyle uzun müddet konutta kalmak ve eskisine oranla çok daha az hareket etmek zorunda kaldık. Konutta kalmak, bizi toplumsal taraftan olduğu kadar fizikî açıdan da zorlamaya başladı. Evvelce kronik problemleri olanları ve yaşlıları etkileyen bu rahatsızlar giderek her yaştan kişi hatta çocuklar için tehdit olmaya başladı. Tıpta ‘sarkopeni’ olarak bilinen kas erimesi de bu tehditler ortasında.

Yaşlılık hastalığı olarak bilinen kas kaybının artık uzun süren hareketsizliğe bağlı olarak her yaş kümesinin sorunu haline geldiğini belirten Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Selda Özçırpıcı, “Sık sık düşme, güçsüz hissetme, sandalyeden kalkarken zorlanma, yürüme suratında yavaşlık yahut yürümede zorlanma üzere şikayet ve bulguları olan şahıslarda kas kaybına yönelik ileri tetkik ve kıymetlendirme gerekir” ikazında bulunarak, kas kaybının önüne geçilmesi için yapılması gerekenleri anlattı.

Koronavirüs kas erimesini hızlandırıyor

Kas kütlesi ve işlevinde azalmaya bağlı olarak kas güçsüzlüğü, fizikî yetersizlik, hayat kalitesinde bozulma ve hatta vefata neden olabilecek bir hastalık olan sarkopeni (kas erimesi, kas kaybı), bilhassa ileri yaşlarda ortaya çıkıyor. 50’li yaşlardan sonra yalnızca kemik kaybı değil, yaşla artan kas kayıpları da yaşanıyor. Kas kaybı, 60-70 yaşları ortasında yüzde 5-13 oranında görülürken 80 yaş ve üzerinde bu oran yüzde 11-50 seviyesine çıkabiliyor. İnsülin direnci, şeker hastalığı, kronik Akciğer hastalığı (KOAH) böbrek hastalığı olanlarda bu oranlar daha da artıyor.

Kas kaybı, uzun mühlet hareketsiz hayat şekli sürenlerde, yatak istirahati geçirenlerde, şiddetli enfeksiyon ya da sistemik hastalık yaşayanlarda da ortaya çıkıyor. Öncelikle Covid-19 geçirenler risk altında. Covid-19 virüsüne yakalananlarda kas ağrıları, kas kitlesinde azalma ve kas güçsüzlüğüne sık rastlanıyor. Ayrıyeten bu hastaların uzun mühlet ağır bakımda yatması yahut yatak istirahatinde olması, akciğer kapasitelerinin azalması, enfeksiyona bağlı gelişen sitokin fırtınası (Covid-19 ile çaba sırasında bağışıklık sisteminin virüsü yok etmeye çalışırken akciğer hücrelerine de saldırması, bağışıklık sisteminin çok tepkide bulunması nedeniyle bedene ziyan vermesi) kas kütlesini azaltıyor ve kas erimesini hızlandırıyor.

Koronavirüs bulaşmamış olsa bile pandemi şartları nedeniyle uzun mühlet meskende kalan şahısların günlük ömür aktiviteleri azalıyor. Bu da hareketsizliğe bağlı kas gücü ve kas kitlesi kaybı riskini artırıyor. Yaşlı hastalar için bu risk daha yüksek olmakla birlikte tüm yaş kümeleri, için de kas kaybı riski mevcut.

Kas kaybı teşhisinde en değerli kriter, kas gücünün azalması. Hastada kas ölçüsünde ve kalitesinde azalma ve düşük performans olması halinde önemli bir kas kaybı kelam konusu olabilir. Sık sık düşme, güçsüz hissetme, sandalyeden kalkarken zorlanma, yürüme suratında yavaşlık yahut yürümede zorlanma üzere şikayet ve bulguları olan bireylerde sarkopeni varlığı için ileri tetkik ve kıymetlendirme gerekir. El sıkma gücünün kıymetlendirilmesi, sandalyeden kalkma testi, yürüme testi ve kas gücü ölçümü yapılabilir. Kas ölçüsü US, bilgisayarlı tomografi, MR, BİA (biyoelektrisel impedans analizi) üzere tetkiklerle de daha detaylı kıymetlendirilebilir.

Kas kaybını önlemenin 5 yolu

Korunma

Tedavide en değerli faktör olarak hastalık gelişmeden tedbir almak. Bunun için riskli kümedeki hastaların saptanması, kas kaybı gelişmeden tedbirler alınması gerekiyor. Bilhassa yaşlılarda, hareketsiz olan çocuk ve yetişkinlerde, kronik hastalıkları bulunanlarda kas kaybının önüne geçilmesi için hareket, onların günlük ömrünün vazgeçilmez bir modülü olmalı.

Proteinden güçlü beslenme

Sağlıklı kaslar için protein ve albümin seviyesine dikkat etmek gerekiyor. Bu nedenle günlük protein alımı yaşlı hastalarda kilogram başına ortalama 1.2-1.3 gr seviyesinde olmalı. Ayrıyeten enfeksiyon geçirenlerde, ameliyat sonrası devirde ve süratli kilo kaybı olanlarda bu ölçü artırılmalı.

Kâfi D vitamini

Eksikliği kas güçsüzlüğü ve kas kaybına neden olduğundan kandaki D vitamini seviyesinin kâfi seviyede olması kıymetli. Bu nedenle D vitamini düşük olan hastaların tedavisinin düzenlenmesi gerekiyor. Ayrıyeten D vitamininin bedende kullanımını düzenleyen magnezyum mineralinde de eksiklik olmaması kıymetli.

Antrenman

Kas gücünün ve kitlesinin korunmasında en değerli faktör, nizamlı idman yapılması. Aerobik antrenmanlar olarak bilinen (yürüme, koşma, yüzme vs) yanında kas gücünü artırıcı dirençli antrenmanlar de kesinlikle yapılmalı. Bilhassa bel-karın, kalça etrafı ve üst bacak kaslarının güçlendirilmesi hastanın yürüme kalitesini ve istikrarını artırır, düşmeleri azaltır. Bu nedenle konutun içinde bile olsa haftada en az 3 gün, 30-45 dakikalık tempolu yürümeye (ev içi yürüme de olabilir) ve kas güçlendirici idmanların yapılmasına ihtimam gösterilmeli. Burada unutulmaması gereken nokta, antrenmanın çeşidi ve yoğunluğunun şahsa uygun olması.

Gün içinde uzun müddetli hareketsizlikten kaçınma

Bilhassa ileri yaşta olanların idmana ömürlerinde yer açmaları büyük değer taşırken her yarım saatte bir kalkıp konut içinde dolaşmaları, teneffüs idmanı yapmaları kas kaybını önlemede onlara yardımcı olur.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Toplulukla İletişimde Kalın

Bir yastık'a şimdi abone olun ve Hayat Arkadaşınızıbulun!

Biryastik.Net İlk 1000 Üyesini tüm paketlerde ücretsiz olarak kabul ediyor. Bu fırsatı kaçırmayın !!!

Bir yastık’a abone olun

Bir yastık size, sizin için uygun arkadaşınızı bularak bu süreci hızlandırmanız için fırsat sunuyor.

Şimdi üye Ol

www.biryastik.net  Copyright 2020 Tüm Hakları Saklıdır. •

Üyeler Kendi yükledikleri yazı ve medyadan sorumludurlar.