Araç çubuğuna atla

Çocuklar deprem travmasından nasıl korunur

Altınbaş Üniversitesi Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Aylin Vilayetten Koçkar, zelzelenin şahıslar ve bilhassa de çocuklar üzerinde yaptığı olumsuz tesirlerine ve bunların nasıl önlenebileceğine dair değerlendirmelerde bulundu. Etraftaki yetişkinlerin kelam ve davranışlarına dair dikkatli davranması halinde sarsıntının çocuklar üzerinde travmatik sonuçlarının çok aza indirgeneceğini tabir eden Koçkar, “Depremin travmatik hale gelmesinde, çocukların etrafında bunun ne kadar büyük felaket olduğuna dair konuşmaların yapılması çok tesirli oluyor” dedi.

Küçüklere nedenlerini anlatın

Prof. Dr. Aylin Vilayetten Koçkar, travmaya yol açacak biçimde konuşulmasa da sarsıntının çocuklarla uygun bir biçimde konuşulması gerektiğinin altını çizdi: “Deprem hakkında çocukların yanında konuşulmaması gerekenlerin yanında çocuklarla birlikte konuşulması gerekenler de var. Çocuklara, zelzelenin ne olduğunu, nasıl bir yerküre olayı olduğunu açık ve yaşına uygun biçimde geçiştirmeden anlatırsak bu onları rahatlatır. Zira işin gerçeğini anlatmak, sarsıntısı anlamlandırmalarına yardımcı olur. Bizim yapmamız gereken öncelikle mana vermelerini sağlamak. Bu hiç bilmedikleri ve beklemedikleri bir olay.”

Haberler de gerilime sokabilir

Aylin Vilayetten Koçkar, sarsıntı haberlerinin medyadaki yansıtılma biçimlerinin de şahısları travmaya sokabileceğini söyledi. “TV’lerdeki haberler, hiç zelzeleye maruz kalmayan bir çocuğu da gerilime sokabilir” diyen Koçkar şöyle devam etti: “Çocukların yanında standart haberler izlenmemeli. Tahminen bir iktisat haberi izlenebilir lakin sarsıntıya dair haberler izlenmemeli ki çocuk bunu bir felaket olarak algılamasın. Zira haberler çoğunlukla bir olumsuzluğu yansıtır. Velhasıl TV’nin çocukların yanında açık kalmaması değerli. Televizyonda ne kadar sarsıntı sürecine maruz kalınır, izlenirse o kadar travma… Yetişkinler için de bu durum geçerli aslında. Onların da TV haberlerinden sonra travmatize olabildiğini görüyoruz. Olumsuz tesirlerden çocukların korunması için bilgi bombardımanından korunmalıyız.”

Sarsıntısı yaşayana olup biteni anlatın

Zelzelesi şahsen yaşamış çocukların durumuna da değinen Aylin Vilayetten Koçkar, “Diyelim ki, çocuk sarsıntıya maruz kaldı. Bilhassa sağlam bir yetişkinin çocuğa ne olup bittiğini kısaca aktarması çok değerli. Zira çocuğun olayın geçip gittiğini bilmesi ve kendisini artık inançta hissetmesi değerli. Yetişkinin ‘Tamam, bunu yaşadık lakin artık inançtayız, artçı sarsıntılar da olacak, bu da doğal. Ancak benim yanımda güvendesin, bir yere gitmiyorum, seninle kalmaya devam edeceğim’ demesi lazım. Elbette bu konuşmaların ailenin birlikte ve inançlı bir ortamda olması önemli” diye konuştu.

Travmatize yetişkin sağlıklı karar alamayabilir

Zelzelesi yaşayan yetişkinlerin de çocukların da kendilerini hem fizikî hem duygusal olarak yorgun, bitkin, çökmüş hissedebileceklerini vurgulayan Prof. Dr. Aylin Vilayetten Koçkar, “Yetişkinler travmatize oldularsa sağlıklı karar almakta zahmet çekebilirler. Çocuklarına öfkelenebilirler. Halbuki çocuğu sakince karşılamak ve kendisini söz etmesi için fırsat oluşturmak gerekir. Çocuklar huzursuz olduklarında daha fazla yetişkin takviyesine gereksinim duyabilirler. Bu nedenle yetişkinlerin de kendilerini inançta ve rahat hissettikleri bir yere gitmeleri ve kendi arkadaş ve akrabalarından dayanak almaları önemlidir” dedi.

İnançta hissedeceği yere götürün

Prof. Dr. Aylin Vilayetten Koçkar, 10 yaş altı çocukları sarsıntının yol açabileceği olumsuz psikolojiden korumak için bu mevzuları oyun oynayarak konuşmak gerektiğini vurguladı. Koçkar, “Depremle ilgili his ve fikirlerin ortaya çıkması için dayanak olmak lazım. Yetişkinlerin de çocukların da kendilerini inançta hissedebilecekleri bir yere gitmeleri, dertlerin daha süratli dinmesine yol açabilir. Sarsıntıya maruz kalmış 11 yaş ve üstü çocuklarla ise sohbet etmek, sarsıntıyla ilgili soruları varsa bunları cevaplamak büyük kıymet taşıyor” diye konuştu.

Dayanak muhtaçlığı varsa nasıl anlarız

Aylin Vilayetten Koçkar, direkt zelzeleye maruz kalmış ya da ortamdan etkilenmiş bir çocuğun dayanağa gereksinim duyabileceğini belirterek şöyle dedi: “Depremden etkilenmiş bir çocuğun takviyeye muhtaçlığı olup olmadığını ne vakit anlarız? İki haftadan uzun süren ağlama öfke krizleri, yemekte ve uyumakta zorlanma, evvelce yaptığı şeylerden keyif almama, baş ve karın ağrısı, yorgun hissetme sarsıntıdan ağır biçimde etkilendiğini göstergeleri olabilir. Bu müddetten sonra dayanak almak gerekir. Zira günlük hayatı, toplumsal ilgileri olumsuz etkilemeye başlar.”

Sorularına karşılıklar vermeli

Zelzeleye maruz kalmış çocuğun yetişkinlerden farklı olarak kendini daha inançsız, başı karışmış hissedebileceğini belirten Koçkar şunları ekledi: “Çocuk çok korktuğunu söyleyebilir. Bina neden çöktü, neden yıkıldı, kapı niçin devrildi, arkadaşım nerede üzere sorularına çocuğun yaşına uygun halde net karşılıklar vermek lazım. Her sorunun karşılığı bizde olmayabilir. Arkadaşının nerede olduğunu bilmediğimizi söylememizde de sakınca yok.”

Yakın temas ve bıkmadan anlatmak

Aylin Vilayetten Koçkar, zelzeleye maruz kalmış çocukların, genel olarak huzursuz ve öfkeliyse, daha fazla ağlıyorsa, daha fazla ilgi ve temasa da muhtaçlık duyabileceklerini belirterek “Sarılmak, yanında olmak, âlâ gelen ne varsa yapmak, oyun oynamak rahatlatıcı olur. İtimat duydukları yetişkinlere tekraren tıpkı soruları sorabilirler, bu çok olağan. Kimi imgelerle karşılaşınca olayı hatırlayıp tekrar tekrar korkabilirler. Her seferinde konuşmak, kendisini söz etmesine yardımcı olmak, anlatmak gerekir” dedi.


Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Toplulukla İletişimde Kalın

Bir yastık'a şimdi abone olun ve Hayat Arkadaşınızıbulun!

Biryastik.Net İlk 1000 Üyesini tüm paketlerde ücretsiz olarak kabul ediyor. Bu fırsatı kaçırmayın !!!

Bir yastık’a abone olun

Bir yastık size, sizin için uygun arkadaşınızı bularak bu süreci hızlandırmanız için fırsat sunuyor.

Şimdi üye Ol

www.biryastik.net  Copyright 2020 Tüm Hakları Saklıdır. •

Üyeler Kendi yükledikleri yazı ve medyadan sorumludurlar.